Categorie archief: Zo doe je dat

Zwarte bessen Limonade maar toch niet

Ik heb een paar bessenstruiken: twee rode, twee witte en twee zwarte. De eerste twee soorten zijn structureel leeg als ik wil plukken, want ik ben slecht met netten en zo. De zwarte bessen daarentegen zitten er nog aan; ik ben blijkbaar de vogels te slim af dit jaar. Ik heb besloten hier limonade van te maken. Op de interwebs vond ik een recept. Dit is hoe je het doet, met een fijne ‘twist’ aan het einde!

Stap 1: Plukken, schoonmaken (steeltjes er af en wassen in ruim water) en de onrijpe er uit vissen. Dit is het lastigste klusje. Van mijn twee struiken kwam bijna twee kilo rijpe zwarte bessen.

IMG_0732

Stap 2: Steriliseer een paar flessen én de doppen/afsluiters. Ik gebruik hier sulfiet voor. Kan je bestellen bij diverse wijnmaak-webshops. Handig, snel en effectief.

Stap 3: in een pan met een bodempje water op zacht voor kapot koken. Duur: ongeveer tien minuten

IMG_0734IMG_0739

Stap 4: Door een fijne zeef heen halen. Het restant kan je verwerken als koekjes, verzin het maar.

IMG_0740

Stap 5: Nu komt het: per volume sap voeg je gewicht suiker toe. Dus: 1 liter sap = 1 kilo suiker. 500ml is dan 500 gram. Voeg ook wat citroensap toe. Goed roeren totdat de suiker is opgelost. Je hebt nu een dikvloeibare bessen-suiker massa. Heerlijk!

IMG_0742

Stap 6: Giet de hete massa in de flessen en sluit ze af.

IMG_0743

Stap 7: Water erbij en drinken. En nu komt de ‘twist’ die ik beloofde: de ‘limonade’ lost slecht op; het is jam geworden… Wat een rotrecept…. Maar niet getreurd: ik heb een heerlijke coulis gemaakt, en die komt zeker op! Oh ja: ik heb ook een heule mooie roerspaan nu!

Tenslotte: weet jij wél hoe je limonade maakt? Had ik ze misschien moeten invriezen en dan afpersen? Ik heb een wijnpersje.. Ik hoor graag van je…

IMG_0747

 

Waterdruppelaars maken van een oude fles

Een prachtidee: maak je eigen “slow-release druppelinstallatie”  van oude plastic flessen. Veel planten zoals tomaten vinden het het lekkerst als ze continue een beetje water krijgen in plaats van een hele plons in eens. Dat kan je bereiken met druppelaars en een sproeicomputertje (timer) aangesloten op de waterleiding zoals in mijn tunnelkas. Deze mijnheer heeft echter bedacht dat je ook oude plastic flessen kan ingraven om hetzelfde te bereiken. Ik zie een paar grote voordelen. Ten eerste: het water komt direct diep in de grond waardoor je de plant dwingt dieper te wortelen, ten tweede: het koude leidingwater wordt opgewarmd en planten vinden warm gietwater lekkerder. Ten derde: het kost niets of bijna niets. Tenslotte: je kan de flessen ook aansluiten op je druppelleiding zodat het automatisch gaat. Tip uit de commentaren onder het artikel: in plaats van gaten prikken met een schroevendraaier kan je ook met een scherp breekmesje een paar snedes maken in de fles, druppelt-ie langzamer…
Klik op de foto hieronder om naar het artikel te gaan waarin alles wordt uitgelegd!

waterbottle041
(foto: Henk)

 

Tomaten Dieven

Het dieven van tomaten is belangrijk. Door te dieven zorg je er voor dat alle energie naar de bloemen en de vruchten gaat en niet door de plant wordt geïnvesteerd in groei. Met dieven voorkom je dat de tomaat een eindeloze hoeveelheid zijtakken ontwikkeld. Als dat gebeurd wordt de plant te vol: “bossig” heet dat in tuinderstermen. In een bossige plant staat de lucht stil; hierdoor kunnen meeldauw en andere schimmels zich makkelijk ontwikkelen en wordt het produceren en afrijpen van de vruchten naar het tweede plan geschoven. Genoeg redenen om te dieven dus. In dit korte filmpje laat ik je zien hoe:

Snel en Makkelijk Tuinbonen Doppen

Tuinbonen doppen kan een lastig en tijdrovend klusje zijn, zeker als je er veel hebt. Ik heb twee wasmanden dit jaar en die wil ik invriezen. Een aantal filmpjes laat zien hoe, maar het kan makkelijker als je eerst de draad (zoals bij peultjes) er uit trekt. In dit korte filmpje laat ik zien hoe:

High Tech Tomaten kweken met IoT oplossing

Arduino datalogger met DHT22 sensor en ethernet shield

Naast tuinieren heb ik ook lichte nerd-neigingen. Een van de ontwikkelingen die me extreem boeit is het Internet der dingen (IoT) of wel het internet gebruiken om alles met elkaar te laten praten. Omdat ik hier meer van wilde weten heb in een Arduino (wat dat is wordt hier uitgelegd)  en een bult sensoren, kaartjes en onderdelen besteld. Als je particulier bent is Microkloon (…) overigens een prima plek om voordelig aan je spullen te komen. Het is verbluffend hoe weinig alles kost.

Maar wat kan je er mee? Met de Arduinokloon die ik kocht ben ik gaan experimenteren. Het eerste project was een lampje dat ik via een website aan en uit kon zetten. Overtuigend cool. Als ik op “aan” klik gaat-ie aan, op “uit” ….je raad het al. Dit opent natuurlijk een enorme hoeveelheid mogelijkheden waarbij je creativiteit de enige beperking is. Een mooie showcase van de diversiteit in Arduino projectjes vind je hier. Mijn persoonlijke favoriet? De zingende plant:

Afijn, waarom deze post op een blog dat over buitenleven gaat? Ik ben met een kennis tomaten aan het kweken. Zij heeft een hele mooie verzameling oude “heirloom” soorten, en ik heb zaad van tomatenonderstammen. Als je die twee combineert krijg je sterkere, beter groeiende en ziekteresistente (m.n. Phytoftera) planten. Om de combinatie te maken moet je ze op elkaar enten en daarna in liefst 100% luchtvochtigheid (RV) bij een relatief hoge temperatuur van +/- 25 graden zetten. Ik heb kweekkastjes maar heb geen idee wat zich daarbinnen afspeelt. Ik zie ze beslaan en weer helder worden, neem aan dat de temperatuur oploopt en daalt maar eigenlijk weet ik niets. Ik las dat je met een Arduino, een sensor en een netwerkkaartje een temperatuurlogger kan maken. Zie hier het antwoord. Op de bovenstaande foto zie je het prototype; en het werkt!!! Top op de tiende nauwkeurig.

kweekkastje_arduino

Nu dus de sensor in het kweekkastje hangen en gaan meten. De opstelling is verbonden met het huisnetwerk, en door met mijn webbrowser naar het adres van de Arduino te surfen krijg ik een keurige lijst in CSV (extreem eenvoudig excel) formaat. Daar kan ik grafieken van maken; hieronder de eerste 24 uur, elke 30 seconden een meting. Top!! De volgende stap? Nadenken hoe in de temperatuur en RV in het kastje kan sturen op een eenvoudige manier…

kweekkastje_data_grafiek

Rozenbottelwijn II

English version here

Ik heb nu vier kilo rozenbottels geoogst, schoon gemaakt en ingevroren in zip-lock zakjes. Dat invriezen is belangrijk, want daarmee worden de bottels zacht en beter te verwerken. Met sulfiet ontmet ik alle zaken die ik ga gebruiken. Het is nu zaak de bottels klein te maken. Dat kan met een mes of met een hamer maar, beter nog, in de foodprocessor. De zaadjes moeten intact blijven want die geven een bittere smaak af. In plaats van een mes heb ik dus het plastic deegsnijdertje gebruikt. Met een klein beetje water heb ik in no-time een mooie pan met rozenbottelpulp; de geur is fantastisch!

rozenbottelwijn 1  rozenbottelwijn 2

Ik wil het volgende recept gebruiken, samengesteld uit diverse recepten die ik online en in boeken vond.  Omdat het een pulpgisting wordt moeten er wat hulpstoffen aan toegevoegd worden om de celwanden te slopen en de pectines tegen te gaan:

4 kilo rozenbottels
3,7 kilo suiker
50 ml melkzuur (melkzuur vergist niet)
1 eetlepel zwarte thee (voegt tannine toe)
11 liter water
Rohpect (Garandeert een beter aroma en een hogere sapopbrengst)
Pecto-enzyme II (Breekt naast pectine ook zetmeel in de vrucht af)
Gistvoedingzout
Portgist (Kitzinger)

rozenbottelwijn 3 rozenbottelwijn 4

Ik gebruik een groot vat om te vergisten. Door de grote opening kan ik makkelijk de pulp er in doen, en boven de pulp heb ik ruimte nodig om het schuim dat door de vergisting ontstaat op te vangen. Het advies is 50% ruimte, ik heb wat minder; we zullen zien! Had ik toch maar dat grotere vat moeten kopen…
De pulp in het vat, suiker oplossen in warm water in een grote pan, er bij doen en verder aanvullen met lauw water tot ik aan de 11 liter zit; pulp niet meegerekend natuurlijk, ik doe er een mooie schep Keniaanse zwarte thee bij. Tot mijn grote vreugde komen alle rozenzaadjes bovendrijven. Met een schuimspaan zijn die dus eenvoudig te verwijderen. Top!

rozenbottelwijn 5

De rohpect er bij (hoeveelheid volgens etiket) en vier uur laten staan. Dan de  Pecto-enzyme erbij (dosering weer volgens etiket) en weer een aantal uren laten staan.  Ondertussen heb ik de gist in warm water gedaan om ze rustig te laten rehydrateren en twee uur laten staan. Tenslotte kunnen het melkzuur, de gist en het gistvoedingzout erbij. De eerste twee dagen gebeurt er weinig, maar dan begint een heftige gisting op gang te komen:

Naar verwachting duurt het nu nog wel 3-4 weken voor deze gisting klaar is. De wijn moet dan worden overgeheveld en de pulp uitgeperst.

Update: Het is nu begin Oktober. Ik zie al een paar dagen geen activiteit meer in het waterslot.; veel sneller dan dat ik had verwacht. Dat kan betekenen dat de gisting is gestopt, of dat de wijn is volledig uitgegist, wat goed is. Tijd om te gaan meten. Met mijn wijnweger meet ik een suiker net onder de 1000, 995 om precies te zijn: de wijn is dus volledig uitgegist. In het vat zie ik verder wat zaadjes en heel veel velletjes. Van de moes is niets meer over; de pecto-enzymen hebben hun werk goed gedaan. De smaak is heel zuur en complex: ik proef meerdere soorten zuren; zo heftig dat ik een tweede slok moet nemen om te snappen wat ik nou eigenlijk proef. Wat een zuur… Toch te veel melkzuur erbij? Met de tijd zullen deze zuren natuurlijk worden omgezet in prettiger smaak. Na bottelen kan het tot wel twee jaar duren voor de wijn op dronk is las ik. Zover is het echter nog niet: eerst moet de wijn mooi helder worden. Dat doe ik door de wijn in een schone ballonfles over te hevelen en op een donkere koele plek, de kelder is zeer geschikt, weg te zetten en de wijn te laten bezinken. Telkens als zich een mooi laagje bezinksel heeft gevormd ga ik weer “oversteken”  net zo vaak als nodig is om een mooie heldere wijn te krijgen.

rozenbottelwijn suiker meten   rozenbottelwijn overhevelen

Update 26 Oktober: de wijn is prachtig kristalhelder, met een dun laagje bezinksel; Tijd om over te steken dus. De smaak valt helemaal niet tegen: de meest heftige zuren zijn weg, en er begint iets aangenaams te ontstaan; mooi zo! Nu geduld….

Het overhevelen doe ik met een schone slang: even zuigen en laten lopen. De wijn moet niet in de fles klotsen, want dan komt er te veel zuurstof bij en kan er oxidatie optreden: de slang dus onder wijnniveau houden. Als je een sherry van de wijn wil maken schijnt dit overigens precies te zijn wat je wil en kan je een trechter gebruiken, zie het filmpje van “Der Hans” in mijn vorige post. De hevelslang verstopt overigens regelmatig door alle velletjes die rondzweven. Het laatste beetje doe ik met een trechter met daarin een kaasdoek om de rotzooi uit te filteren. Achteraf was het misschien slimmer geweest alles door zo’n filter te gieten en een slang onderaan de trechter te schuiven om contact met zuurstof te voorkomen.

En daar staan ze dan te klaren: de rozenbottelwijn en de appel-aardbeiwijn die ik eerder maakte. Die laatste gist overigens heel langzaam nog door nadat ik ze overstak. Prima, wordt-ie alleen maar beter van.

SAMSUNG

Appel – Aardbeiwijn op z’n fluitjes

Aldisap voor wijnBij de Aldi verkopen ze prima biologisch Appel – Aardbeisap. Ideaal om even snel een  vruchtenwijn in elkaar te draaien dacht ik, want er zitten geen sulfieten of andere toevoegingen in het sap. Ook is het ‘puur’ sap dat niet van concentraat werd gemaakt, bij de Sinaasappel – Mango variant staat dat tenminste expliciet op het etiket, hier niet, daar gaan we dus van uit. Het recept staat hieronder. Omdat het sap vrijwel zeker gepasteuriseerd is moet je wel extra pecto-enzymen toevoegen. Een goed adres voor dat soort zaken is Brouwmarkt in Almere. Ik ben benieuwd! Over een maand of 7-8 moet de wijn klaar zijn om te proberen. Leuk!

Update 26 Oktober: de wijn is nu helemaal uitgegist, en ik heb hem overgestoken in een schone fles. De smaak is super! Mooi droog, fruitig met een duidelijke aardbeiensmaak. Geweldig. De wijn is nog wel troebel en moet nu bezinken, dat kost tijd… Maar: morgen naar Aldi om nog een paar dozen sap te halen: ik wil hier meer van!Recept vruchtenwijn Aldisap

 

Rozenbottelwijn I

rozenbottels voor wijn

English version here

Ik ga eindelijk wijn maken van rozenbottels, ik roep het al jaren, maar ben telkens te laat waardoor de bottels niet meer goed zijn. Niet zo dit jaar, ik ben scherp!  Rozenbottelwijn schijnt iets heel bijzonders te zijn en ik barst van de bottels. Ik plan wijn te maken van twee of drie verschillende soorten. Op dit moment, midden september, zijn de Rugosa bottels rijp, de andere soorten komen de komende weken beschikbaar. Qua smaak en structuur zijn het totaal verschillende vruchten, dus ook de wijn moet anders zijn. De afgelopen week heb ik partijtjes geplukt, gewassen, de kroontjes er af gesneden en ze ingevroren. Ik heb ongeveer vier kilo rozenbottels nodig om, afhankelijk van het recept, zeven tot tien liter wijn te maken. Die wijn moet dan wel minstens 18 maanden, liefst twee jaar rijpen. Projectje voor de toekomst dus.

Op Internet en in wijnboeken zijn diverse recepten te vinden die eigenlijk allemaal dezelfde strekking hebben; veel copy & paste en weinig eigen ervaring. Ik vond een heel goede youtube tutorial toen ik op ” Hagenbutten wein”  zocht. Ik besluit zelf een recept samen te stellen gebaseerd op alle info online en in wat boeken.

Hier het vervolg van dit avontuur: deel 2

gewassen rozenbottels

 

Ketchup

Basilicum, bonmenkruid, knoflook, rode ui, selderij en vier soorten tomaten

Vier kilo tomaten ingekookt tot twee liter ketchup

Net terug van vakantie, en de kas en moestuin barsten uit hun voegen met (natuurlijk) onkruid, maar met name met groenten, véél groenten. In de kas hangen kilo’s tomaten, en ik besluit van vier kilo ketchup te maken. Daar gaat in:

  • 4 stengels Selderij*
  • vier Pepers*
  • vier tenen Knoflook*
  • twee maal een Rode ui*
  • handje Bonenkruid*
  • bos Basilicum*
  • 170 gram Bruine suiker
  • 100 ml Rode wijnazijn
  • twee stokjes Kaneel
  • drie blaadjes Laurier
  • eetlepel Korianderzaad*
  • een paar Kruidnagels

Andere verhoudingen kan je vinden op diverse online plekken, ik heb naar smaak gemengd. * = uit eigen tuin, cool!

Alles zonder de kruiden, suiker en azijn ongeveer 50 minuten inkoken, door de passeerzeef en dan met kruiden etc. nog een half uur pruttelen & reduceren, overgieten in steriele potten, flessen of wat je hebt. Ik hield iets meer dan twee liter over. Een paar weken laten staan om de smaak te laten ontwikkelen. Nu al zó lekker!

Update: ik heb nu ook groene ketchup gemaakt. Het is nu eind september, en de tomaten in mijn tunnelkas ontwikkelden allerlei spannende schimmels, tijd om ze te ruimen dus. De rijpe beschimmelde tomaten gingen naar de varkens, maar ik bleef zitten met een flink aantal kilo’s gave groene tomaten. Ik had wel eens gelezen dat je daar groene ketchup van kan maken. Groene tomaten zijn in principe giftig, net als groene aardappels. Het gif, solanine, is hittebestendig en verdwijnt dus niet door koken. Je moet echter kilo’s tomaten eten om aan een giftige dosis te komen, prima geschikt voor ketchup dus, waar je maar een heel klein beetje van gebruikt. Ik heb ongeveer het recept van hierboven genomen, maar verving alle “rode” ingrediënten door groene of lichtgekleurde: groene pepers, witte wijn azijn etc. Het resultaat? Twee mooie flessen groene tomaten ketchup:

groene tomaten ketchup

 

 

 

 

 

Nachtvorst & Waxinelichtjes

waxinelicht verwarming kas

Het vroor vannacht behoorlijk, en de tunnelkas staat vol met allerlei gezaaide plantjes die nét opkomen. Op youtube zag ik ooit een filmpje van een Brit die met wat waxinelichtjes en twee terracotta potten de boel vorstvrij hield. Ik heb het geprobeerd, en het werkt uitstekend! Zelfs de aardappels zijn ongeschonden door de nacht gekomen. Vannacht gaat het weer vriezen dus…